نسل جدید ارائه خدمات قضایی با هوش مصنوعی

دستگاه قضا مقرر کرد که فرایند تنظیم و ارسال اظهارنامه و لایحه قضایی بدون نیاز به مراجعه حضوری به دفاتر، به سکوهای بخش خصوصی واگذار شود. این تصمیم که در آیین رونمایی از سامانه «دیوان» اعلام شد، نقطه عطفی در تحول دیجیتال نظام حقوقی ایران به شمار می‌رود. هدف اصلی از این اقدام، ایجاد امکان مشاوره و پیگیری امور حقوقی از طریق پلتفرم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی است که دسترسی شهروندان را به خدمات عدالتی تسهیل می‌کند.

بهره‌گیری از ۱۰ میلیون دادنامه دیجیتال

طبق گزارش‌ها، سامانه دیوان که محصول شرکت همراه اول است، می‌تواند با پردازش و تحلیل ۱۰ میلیون دادنامه در دسترس، به افراد در آستانه طرح دعوای رسمی کمک کند. این سامانه با شناسایی مسیر درست حقوقی، به پیشگیری از شکل‌گیری دعاوی غیرضروری و مدیریت هوشمند اختلافات می‌پردازد. این رویکرد نوین موجب می‌شود تا شهروندان پیش از ورود به چرخه زمان‌بر و پرهزینه دادگاه‌ها، با گزینه‌های حل‌وفصل آشنا شوند و از ظرفیت‌های قضایی به‌شکل مؤثرتری استفاده به عمل آید.

تحول سه‌نصلی در ارائه خدمات الکترونیک

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه این تغییرات را نتیجه تکامل سه‌نصلی خدمات قضایی توصیف کرد. در حالی که نسل اول با ایجاد دفاتر خدمات الکترونیک و نسل دوم با توسعه ظرفیت‌های خودکاربری وکلا شکل گرفت، نسل سوم بر همکاری با شرکت‌های فناور و بهره‌گیری از فناوری‌های نوظهور استوار است.

  • اهتمام به کاهش مراجعات حضوری و دیجیتال‌سازی کامل فرایند شکواییه
  • خرده‌فروشی خدمات حقوقی پایه از طریق پلتفرم‌های اختصاصی بخش خصوصی
  • به‌کارگیری الگوریتم‌های هوشمند برای تجزیه‌وتحلیل سابقه قضایی و ارائه مشاوره شخصی‌سازی‌شده
این تحول نه تنها بر کاهش بار کاری قاضیان تأثیر می‌گذارد، بلکه شفافیت و سرعت در رسیدگی به پرونده‌های حقوقی را نیز ارتقا می‌بخشد.

پرسش‌های پرتکرار

سامانه دیوان چه خدماتی را به شهروندان ارائه می‌دهد؟

این سامانه امکان تنظیم و ارسال آنلاین اظهارنامه و لایحه قضایی را بدون نیاز به مراجعه حضوری فراهم می‌کند و با بهره‌گیری از هوش مصنوعی، مشاوره برای مسیرهای حقوقی مناسب ارائه می‌دهد.

آیا ورود بخش خصوصی به خدمات قضایی جدید است؟

بله، برای نخستین بار فرایند تنظیم اوراق اولیه قضایی به‌طور رسمی به شرکت‌های فناور و بخش خصوصی واگذار شده است تا ذی‌نفعان با استفاده از تکنولوژی، امور خود را پیگیری کنند.