گروهی از هکرها با سوءاستفاده از آسیب‌پذیری‌های امنیتی در سیستم‌عامل‌های iOS و اندروید موفق شدند تلفن‌های همراه کاربران را آلوده کنند. محققان مستقل حوزه امنیت سایبری اعلام کرده‌اند که این حمله به‌طور حرفه‌ای طراحی شده و نشانه‌هایی از حمایت احتمالی دولتی کرملین در آن مشاهده می‌شود.
چگونگی بهره‌برداری از نقص‌های iOS و اندروید
این حمله با دو مرحله انجام شده است؛ در ابتدا، هکرها از نقص‌های امنیتی در مرورگرها یا اپلیکیشن‌های پرکاربرد سیستم‌عامل iOS بهره بردند تا کد مخرب را روی دستگاه اجرا کنند. سپس، در مرحله دوم، از آسیب‌پذیری‌های اندروید برای نصب نرم‌افزار جاسوسی بر روی دستگاه‌هایی که تحت بستر iOS قرار نداشتند استفاده شد.
نکته مهم این است که این نقص‌ها، حفره‌هایی موسوم به «صفر-روز» بوده‌اند، یعنی زمانی که مهاجمان از آن‌ها استفاده کردند، هیچ وصله امنیتی از سوی اپل یا گوگل برای رفع آن‌ها منتشر نشده بود. این موضوع اهمیت سرعت واکنش شرکت‌های فناوری در ارائه به‌روزرسانی‌های امنیتی را به‌روشنی نشان می‌دهد.
هدف حمله: دیپلمات‌ها و چهره‌های سیاسی
تحلیلگران امنیتی اعتقاد دارند که این حمله هدفمند بوده و قربانیان از میان افراد سیاسی، دیپلماتیک و چهره‌های کلیدی بین‌المللی انتخاب شده‌اند. این الگوی حمله با فعالیت گروه‌های هکری مرتبط با دولت روسیه مطابقت دارد.
- احتمال حمایت کرملین از گروه مهاجم بر اساس شواهد فنی و الگوهای کدگذاری
- هدف‌گذاری هوشمندانه روی افراد دیپلمات و تصمیم‌گیران بین‌المللی
- استفاده از نقص‌های صفر-روز که نیازمند منابع مالی و فنی قابل توجه است
- انتشار نرم‌افزار جاسوسی برای جمع‌آوری پیام‌ها، مخاطبین و موقعیت مکانی قربانیان
چه اقداماتی برای محافظت لازم است؟
کارشناسان توصیه می‌کنند که تمامی کاربران iOS و اندروید بلافاصله آخرین نسخه به‌روزرسانی سیستم‌عامل خود را نصب کنند. همچنین فعال‌سازی تأیید دو مرحله‌ای، محدود کردن دسترسی اپلیکیشن‌ها و بازبینی تنظیمات حریم خصوصی از ضروری‌ترین گام‌های محافظتی است.
هرچند این حمله عمدتاً افراد خاص را هدف قرار داده، اما ماهیت نقص‌های مورد سوءاستفاده به‌گونه‌ای است که می‌تواند در آینده بر تعداد بیشتری از کاربران نیز تأثیر بگذارد. به همین دلیل، بی‌توجهی به به‌روزرسانی‌های امنیتی جفای غیرقابل جبرانی است.
پرسش‌های پرتکرار
هکرها چگونه از نقص‌های iOS و اندروید سوءاستفاده کردند؟
مهاجمان از نقص‌های صفر-روز مرورگرها و اپلیکیشن‌ها برای اجرای کد مخرب و سپس نصب نرم‌افزار جاسوسی روی دستگاه‌های کاربران بهره بردند. این اقدام بدون اطلاع صاحب گوشی و قبل از انتشار وصله امنیتی انجام شد.
چگونه می‌توان از حمله مشابه محافظت کرد؟
نصب سریع و به‌روزرسانی سیستم‌عامل، فعال‌سازی تأیید دو مرحله‌ای، بررسی دسترسی اپلیکیشن‌ها و اجتناب از کلیک روی لینک‌های مشکوک، مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه هستند.
