گسترش روزافزون ابزارهای هوش مصنوعی مولد، دانشگاه‌های جهان را به بازتعریف سیاست‌های آموزشی و پژوهشی واداشته است. در این میان، دانشگاه USI سوییس با انتشار توصیه‌نامه‌ای رسمی، رویکرد خود را در قبال این فناوری نوظهور اعلام کرده است. این راهنما نه‌تنها برای دانشجویان، بلکه برای اعضای هیئت علمی نیز کاربرد دارد و تلاش می‌کند تعادل میان بهره‌گیری از ظرفیت‌های هوش مصنوعی و حفظ اصالت علمی را برقرار کند.
چرا دانشگاه USI توصیه‌نامه هوش مصنوعی منتشر کرد؟
داشتن یک سیاست شفاف در مواجهه با ابزارهای مولد مانند ChatGPT، الزامی است. دانشگاه USI با درک این نیاز، توصیه‌های خود را در قالب یک سند راهنما تدوین کرده تا دانشجویان و اساتید با آگاهی کامل از فرصت‌ها و چالش‌های این فناوری، از آن استفاده کنند. هدف اصلی، ترویج استفاده مسئولانه و جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی در مسائل آموزشی و پژوهشی است.
مهم‌ترین توصیه‌های USI به دانشجویان
این دانشگاه در توصیه‌های خود بر چند اصل کلیدی تأکید کرده است که دانشجویان باید در تعامل با هوش مصنوعی مولد آنها را رعایت کنند:
- شفافیت در استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی و اعلام آن به استاد در صورت درخواست.
- بازبینی و اعتبارسنجی همیشگی خروجی‌های هوش مصنوعی به‌عنوان یک منبع کمکی، نه قطعی.
- توسعه مهارت تفکر انتقادی و تکیه بر دانش شخصی هنگام استفاده از این فناوری.
- پرهیز از ارائه اطلاعات محرمانه یا شخصی به سامانه‌های مولد که ممکن است در مدل‌ها ذخیره شود.
- درک مسئولیت نهایی خود در قبال مطالب ارائه‌شده و رعایت کامل قوانین دانشگاهی.
نقش اساتید و اعضای هیئت علمی در عصر هوش مصنوعی
اساتید نیز در این توصیه‌نامه موظف شده‌اند که علاوه بر به‌روزرسانی برنامه‌های درسی، نحوه ارزشیابی دانشجویان را با توجه به حضور ابزارهای مولد بازطراحی کنند. طراحی تکالیف جایگزین، پایش دقیق‌تر فرایند یادگیری و آموزش سواد رسانه‌ای هوش مصنوعی، از جمله اقداماتی است که دانشگاه از اعضای هیئت علمی انتظار دارد. USI همچنین تأکید کرده که هوش مصنوعی نمی‌تواند جایگزین تفکر خلاق و پژوهش عمیق آکادمیک شود، بلکه باید به‌عنوان ابزاری در خدمت آموزش و پژوهش به کار رود.
به این ترتیب، توصیه‌نامه USI می‌تواند الگویی برای سایر دانشگاه‌های جهان باشد تا با پذیرش واقعیت هوش مصنوعی مولد، به‌جای مقاومت واگرا، سیاستی کارآمد و اخلاقی برای استفاده از آن تدوین کنند. شفافیت، مسئولیت‌پذیری و تعهد به کیفیت علمی، ارکان اصلی این سیاست هستند.
پرسش‌های پرتکرار
توصیه‌نامه USI برای هوش مصنوعی مولد شامل چه بخش‌هایی است؟
این توصیه‌نامه شامل راهنمایی برای دانشجویان درباره استفاده شفاف و مسئولانه از ابزارهای مولد، تأکید بر اعتبارسنجی خروجی‌ها، ملاحظات مربوط به حریم خصوصی، و همچنین راهنمایی برای اساتید درباره طراحی تکالیف و روش‌های ارزشیابی نوین است.
آیا استفاده از هوش مصنوعی مولد در دانشگاه USI به‌طور کامل مجاز است؟
مجاز بودن استفاده از هوش مصنوعی به زمینه و ضوابط هر درس و نظر استاد بستگی دارد. اما به‌طور کلی، استفاده آگاهانه و اخلاقی از آن با رعایت اصل شفافیت و اعلام به استاد مجاز است و استفاده‌ای که منجر به تقلب یا نقض اصالت اثر شود، ممنوع اعلام شده است.
