پژوهشی بی‌سابقه با مقایسه عملکرد بیش از ۱۰۰ هزار انسان با پیشرفته‌ترین سیستم‌های هوش مصنوعی نشان می‌دهد که مدل‌های زبانی بزرگ مانند GPT-4 اکنون می‌توانند در آزمون‌های مشخصی از میانگین انسان پیشی بگیرند. این یافته‌ها که در مجله Scientific Reports منتشر شده، نقطه عطفی در بحث خلاقیت ماشین‌ها محسوب می‌شود.
خلاقیت ماشین‌ها؛ از میانگین تا اوج
در این مطالعه، محققان مدل‌های GPT-4، Claude، Gemini و چند مدل دیگر را با پاسخ‌های ۱۰۰ هزار شرکت‌کننده انسانی مقایسه کردند. نتیجه شگفت‌آور اینکه برخی مدل‌ها، به‌ویژه GPT-4، از میانگین نمرات انسان‌ها در آزمون‌های سنجش «خلاقیت واگرای زبانی» فراتر رفتند. با این حال، برترین انسان‌ها یعنی ۱۰ درصد برتر، همچنان با اختلافی محسوس از قوی‌ترین مدل‌ها جلوترند.
چرا هوش مصنوعی در خلاقیت از انسان معمولی جلو زده است؟
پروفسور کریم جربی از دانشگاه مونترال با همکاری یوشوا بنجیو، از پیشگامان هوش مصنوعی، این واکاوی را در بزرگ‌ترین مقیاس ممکن انجام داده‌اند. به گفته آنان، مدل‌های زبانی به دلیل آموزش روی حجم عظیمی از متون انسانی توانسته‌اند الگوهای فکری متنوع تولید کنند. این توانمندی باعث می‌شود در آزمون‌های ایده‌پردازی سریع و پاسخ‌های غیرمعمول، حتی از انسان میانگین هم بهتر عمل کنند.
پیامدهای این پژوهش برای آینده خلاقیت چیست؟
یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که مرز میان خلاقیت انسان و ماشین در حال تغییر است. بااین‌حال، پژوهشگران تأکید می‌کنند که در حوزه‌هایی مانند شعر و داستان‌نویسی، بهترین آثار انسانی هنوز فراتر از دسترس هوش مصنوعی قرار دارد. بنابراین، آینده بیشتر بر همکاری انسان و ماشین استوار است تا رقابت.
- مقایسه عملکرد چند مدل زبانی با بیش از ۱۰۰ هزار انسان
- پیشی گرفتن GPT-4 از میانگین انسان در آزمون خلاقیت واگرا
- برتری قطعی ۱۰ درصد خلاق‌ترین انسان‌ها بر همه مدل‌های هوش مصنوعی
- کاهش فاصله خلاقیت ماشین و انسان، اما نه در حوزه‌های عالی
پرسش‌های پرتکرار
آیا هوش مصنوعی می‌تواند از انسان خلاق‌تر باشد؟
در مطالعه‌ای با ۱۰۰ هزار انسان، مدل‌هایی مانند GPT-4 توانستند از میانگین افراد در آزمون‌های خلاقیت واگرا بهتر عمل کنند، اما ۱۰ درصد برتر انسان‌ها همچنان برتری چشمگیری در خلاقیت عمیق‌تری مانند شعر و داستان دارند.
این پژوهش چه پیامدی برای آینده خلاقیت دارد؟
نتایج نشان می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند در ایده‌پردازی سریع به انسان کمک کند، اما جایگزین خلاقیت برتر انسانی نخواهد شد. آینده بیشتر بر همکاری انسان و ماشین استوار است.
