رویکرد «سه روز کار، چهار روز استراحت» که طی سال‌های اخیر به‌عنوان یکی از پرتکرارترین محورهای گفت‌وگو در حوزهٔ فرهنگ سازمانی مطرح شده، به‌تازگی بار دیگر در محافل تخصصی بازتاب گسترده‌ای یافته است. تحلیلگرانی مانند گری مارتین از نشریهٔ The West Australian باور دارند که رؤیای کاهش روزهای حضور اداری در دنیای امروز، به‌ویژه زیر سایهٔ پیشرفت‌های سریع هوش مصنوعی، بیش از یک ایدهٔ نوآورانه، یک ابهام مصنوعی و غیرواقعی است.
در متن گزارش چه می‌گوییم؟
مقالهٔ اصلی بر این نکته تأکید دارد که ساختار سازمان‌های امروزی نهاده و فرایندها نیازمند بازنگری عمقی‌اند؛ اما این بازنگری فراتر از صرف افزایش مرخصی یا کاهش حضور در دفتر است. هوش مصنوعی با خودکارسازی بخش قابلتوجهی از کارهای تکراری، ضرورت بازتعریف «مدل کار» را آشکار ساخته است. در چنین فضایی، بحث بر سر چهار روز کاری شاید بیشتر به‌عنوان نشانه‌ای از یک تحول ساختاری عمیق‌تر قابل‌فهم باشد تا یک سیاست مستقل‌وپایدار.
چرا این بحث با هوش مصنوعی گره خورده است؟
ظهور مدل‌های زبانی بزرگ و ابزارهای بهره‌وری مبتنی بر هوش مصنوعی، پرسش‌های مهمی پیش کشیده: آیا کارمندان با وجود ابزارهای خودکار، همان‌قدر زمان در دفتر سپری می‌کنند؟ گری مارتین معتقد است ادعای شکستن فرمول پنج‌روزهٔ کاری بدون درنظرگرفتن واقعیت‌های اقتصادی و ظرفیت فناوری، بیش از یک ضرورت، یک انحراف هوشمندانه از مسائل ریشه‌ای‌تر بازار کار امروز است.
- خودکارسازی وظایف فرایندی زمینهٔ بازنگری در ساعات کار را فراهم می‌کند
- دولت‌ها و شرکت‌های بزرگ پیوسته چهار روز کاری را به‌صورت آزمایشی اجرا می‌کنند
- تحولات هوش مصنوعی سرعت تغییر ساختار کار را سریع‌تر از سیاست‌گذاری‌ها نشان می‌دهد
- شکاف میان انتظارات کارکنان و عملکرد سازمان‌ها روزبه‌روز افزایش می‌یابد
جمع‌بندی: واقعیت یا توهم؟
با توجه به آنچه در این گزارش آمده، می‌توان نتیجه گرفت که حتی اگر چهار روز کاری در آینده به حق عادی بخشی از بازار کار تبدیل شود، شیوهٔ حصول آن با تحت تأثیر قراردادن ظرفیت‌ها و اهداف سازمانی صورت نمی‌گیرد. هوش مصنوعی به‌عنوان یک فاکتور راهبردی، تعریف دوبارهٔ کار، زمان و مشارکت انسان در فرایند تولید را اجتناب‌ناپذیر ساخته است.
پرسش‌های پرتکرار
چرا بحث هفتهٔ کاری چهار روزه با هوش مصنوعی مرتبط است؟
خودکارسازی بخشی از وظایف توسط هوش مصنوعی موجب می‌شود که ساعت حضور فیزیکی در دفتر معنای جدیدی بیابد و اجرای چهار روز کاری به‌صورت جدی در بسیاری از سازمان‌ها مطرح شود.
نظر گری مارتین در این گزارش چه بوده است؟
او این ایده را به‌عنوان یک ابهام هوش مصنوعی و غیرواقعی تلقی کرده و معتقد است بدون درنظرگرفتن بستر ساختاری و اقتصادی واقعی، کاهش روزهای کاری نمی‌تواند یک سیاست پایدار و کارآمد باشد.
