هوش مصنوعی در چند سال اخیر به یکی از داغ‌ترین موضوعات اقتصادی تبدیل شده و شرکت‌های فناوری سرمایه‌گذاری‌های عظیمی در این حوزه انجام داده‌اند. با این حال، گزارش تازهٔ «آپولو گلوبال منیجمنت» (Apollo Global Management) که در «دیلی اسپارک» منتشر شده، نشان می‌دهد که هنوز هیچ نشانه روشنی از بازدهی اقتصادی هوش مصنوعی خارج از بخش فناوری وجود ندارد.
این گزارش که بر اساس داده‌های اقتصادی و عملکرد مالی شرکت‌ها تهیه شده، تأکید می‌کند که موج کنونی هوش مصنوعی عمدتاً در شرکت‌های بزرگ فناوری متمرکز است و سایر بخش‌های اقتصادی مانند تولید، حمل‌ونقل، خرده‌فروشی و خدمات مالی هنوز نتوانسته‌اند از این فناوری بهره‌برداری عملی و سودآوری داشته باشند.
دلایل عدم بازدهی هوش مصنوعی در صنایع غیرفناوری
یکی از مهم‌ترین دلایل این شکاف، نبود زیرساخت‌های مناسب و نیروی متخصص در صنایع سنتی است. پیاده‌سازی هوش مصنوعی نیازمند داده‌های تمیز، فرایندهای دیجیتال‌شده و مهارت‌های فنی پیشرفته است که بسیاری از شرکت‌های غیرفناوری فاقد آن هستند. همچنین هزینه‌های بالا و نبود استراتژی روشن، مدیران را محتاط کرده است.
- عدم بلوغ دیجیتال در بیشتر صنایع سنتی
- کمبود نیروی متخصص هوش مصنوعی خارج از شرکت‌های فناوری
- ابهام در بازگشت سرمایه و دشواری اندازه‌گیری بهره‌وری
- تمرکز سرمایه‌گذاری‌ها بر غول‌های فناوری مانند مایکروسافت و گوگل
تأثیر گزارش آپولو بر چشم‌انداز سرمایه‌گذاری
گزارش آپولو گلوبال منیجمنت هشدار می‌دهد که اگر این روند ادامه یابد، فاصله میان بهره‌وری بخش فناوری و سایر بخش‌ها بیشتر خواهد شد. این موضوع برای سیاست‌گذاران و مدیران شرکت‌ها یک زنگ خطر جدی است؛ زیرا انتظار می‌رفت هوش مصنوعی بهره‌وری را در همه اقتصاد افزایش دهد، اما در عمل تنها بخش کوچکی از آن سود برده است.
به‌عنوان مثال، در حالی که شرکت‌های نرم‌افزاری و ابری رشد چشمگیری داشته‌اند، شرکت‌های فعال در صنایع پایین‌دستی هنوز در مراحل آزمایشی متوقف مانده‌اند. این شکاف نه‌تنها در ایالات متحده، بلکه در اقتصادهای اروپایی و آسیایی نیز مشهود است.
آینده هوش مصنوعی در صنایع غیرفناوری چه خواهد شد؟
با وجود این واقعیت‌ها، کارشناسان معتقدند که هنوز برای نتیجه‌گیری قطعی زود است. فناوری‌های تحول‌آفرین معمولاً چند دهه زمان نیاز دارند تا به بهره‌وری کامل برسند. هوش مصنوعی نیز ممکن است در سال‌های آینده به‌تدریج وارد فرایندهای تولید، بهداشت و آموزش شود، اما نیازمند فرهنگ‌سازی و سرمایه‌گذاری هدفمند است.
در نهایت، گزارش آپولو تأکید می‌کند که مدیران باید به‌جای پیروی از تبلیغات هوش مصنوعی، بر اساس نیازهای واقعی کسب‌وکار خود تصمیم بگیرند و منتظر نباشند که راه‌حلی جادویی به‌صورت آماده از راه برسد.
پرسش‌های پرتکرار
چرا هوش مصنوعی هنوز در بخش‌های غیرفناوری بازدهی نداشته است؟
دلایل اصلی شامل نبود زیرساخت‌های دیجیتال مناسب، کمبود نیروی متخصص، هزینه‌های بالا و عدم شفافیت در بازگشت سرمایه است. بیشتر سرمایه‌گذاری‌ها نیز در غول‌های فناوری متمرکز شده‌اند.
آیا سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی برای صنایع سنتی بی‌فایده است؟
خیر، اما نیازمند صبر و برنامه‌ریزی راهبردی است. فناوری‌های تحول‌آفرین معمولاً زمان‌بر هستند و شرکت‌ها باید به‌تدریج زیرساخت‌ها و مهارت‌های لازم را ایجاد کنند.
