آغاز به کار شعب تخصصی جرایم سایبری
به تازگی شعب تخصصی رسیدگی به جرایم رایانه‌ای و پرونده‌های مرتبط با کسب‌وکارهای آنلاین در مجتمع قضایی قدس تهران افتتاح شدند. این اقدام مهم با حضور مسئولان ارشد قضایی و وزیر ارتباطات انجام گرفت و نشان‌دهنده توجه جدی سیستم قضایی ایران به پیچیدگی‌های قانونی در دنیای دیجیتال است. هدف اصلی از راه‌اندازی این شعب، تسریع و دقت در رسیدگی به پرونده‌هایی است که ماهیت تکنولوژیکی دارند و نیازمند دانش تخصصی فراتر از حیطه حقوق سنتی می‌باشند.
دورهمی قضات متخصص در حوزه هوش مصنوعی و رمزارزها
ناصر عتباتی، رئیس کل دادگستری استان تهران، در مراسم افتتاحیه توضیح داد که ویژگی بارز این شعب جدید، سطح دانش قضات آن‌هاست. برخلاف دادگاه‌های معمول جرایم رایانه‌ای که پیش از این نیز فعالیت می‌کردند، قضات این مجموعه علاوه بر تخصص حقوقی، در زمینه‌های متکی بر تکنولوژی مانند هوش مصنوعی، بازار رمزارزها و تجارت الکترونیکی سابقه پژوهشی یا عملی دارند.
- مسلط بودن قاضیان به تکنیک‌های فریب و کلاهبرداری مبتنی بر هوش مصنوعی
- دانش تخصصی در شناسایی و ارزیابی ادله الکترونیکی
- آشنایی عمیق با اکوسیستم رمزارزها و رمزارزهای دیجیتال
به گفته عتباتی، حتی قبل از افتتاح رسمی این شعب، فعالان کسب‌وکارهای آنلاین در نشستی فنی و تخصصی نسبت به نیازمند بودن پرونده‌های خود رسیدگی از سوی افراد آگاه به زبان تکنولوژی ابراز نگرانی کرده بودند. این بازخورد مستقیم از جامعه هدف، در تصمیم‌گیری برای تخصصی‌تر کردن ساختارهای قضایی نقش کلیدی ایفا کرد.
چشم‌انداز آینده و اصلاح قانون جرایم رایانه‌ای
قوه قضاییه برنامه‌ریزی کرده است تا در سال‌های ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶ شبکه‌ای گسترده از قضات متخصص را در سراسر کشور شکل دهد و تجربه کسب شده در تهران را به سایر استان‌ها تعمیم دهد. یکی از محورهای اصلی این برنامه‌ریزی، پیگیری و اصلاح قانون جرایم رایانه‌ای مصوب سال ۱۳۸۸ است که با توجه به سرعت پیشرفت تکنولوژی و پدیده‌های نوظهور مانند هوش مصنوعی، نیازمند به‌روزرسانی‌های اساسی می‌باشد. این حرکت می‌تواند گامی مؤثر در جهت ایجاد امنیت حقوقی پایدار در اقتصاد دیجیتال ایران باشد.
پرسش‌های پرتکرار
تفاوت اصلی قاضیان شعب جدید با قاضیان دادگاه‌های رایانه‌ای قبلی چیست؟
تفاوت اصلی در سطح تخصص تکنولوژیک است. قاضیان جدید علاوه بر دانش حقوقی، تخصص و سابقه پژوهشی در زمینه‌های پیچیده‌ای مانند هوش مصنوعی، رمزارزها و تحلیل ادله الکترونیکی دارند.
آیا این شعب تنها در تهران فعالیت می‌کنند یا بر سایر استان‌ها نیز تعمیم داده می‌شود؟
در حال حاضر این شعب در تهران فعالیت می‌کنند، اما قوه قضاییه برنامه‌ریزی کرده است تا در سال‌های آینده از تجربه این مجموعه استفاده کند و شبکه‌ای از قضات متخصص را در سراسر کشور تشکیل دهد.
