در رویدادی ماندگار در تاریخ باستان‌شناسی و فناوری، محققان موفق شدند رازهای یک طومار باستانی را کشف کنند. این طومار که در فوران آتشفشان وزوو در سال ۷۹ میلادی سوخته بود، به دلیل حرارت شدید به زغال تبدیل شده و باز کردن فیزیکی آن به معنای نابودی کامل نوشته‌های جاری بر روی آن بود. تصور کنید کتابی دو هزار سال قدمت دارد که صفحاتش به بهارجات در گذشته‌اند؛ کوچک‌ترین فشار ممکن است تمام آن دانسته‌ها را برای همیشه از بین ببرد. اما اکنون، عینک‌های غول‌پیکر و الگوریتم‌های پیشرفته هوش مصنوعی راهی جدید برای دسترسی به این اطلاعات فراهم کرده‌اند.
تکنولوژی اسکن تا تفسیر داده‌ها
پژوهشگران با استفاده از تصویربرداری اشعه ایکس پیشرفته و اسکن‌های سه‌بعدی بسیار دقیق، ساختار داخلی طومار را بدون هیچ تماس فیزیکی به تصویر کشیدند. این تصاویر سیگنال‌های بسیار ضعیفی از لایه‌های مختلف مواد تولید می‌کنند. در اینجا نقش هوش مصنوعی وارد می‌شود؛ شبکه‌های عصبی عمیق قادرند تفاوت‌های ظریف تناوبی را در تصاویر شناسایی کنند که نشان‌دهنده موجودیت جوهر روی پاپیروس است. این فرایند عمدتاً بر پایه یادگیری ماشینی استوار است که الگوهای باستانی را از نویز طبیعی اسکن جدا می‌کند.
روش برتر تشخیص دست‌نویس
شرایط خاص سوختگی، خواندن این متون را به چالشی منتهی کرده است که با روش‌های سنتی غیرممکن به نظر می‌رسید. جوهر بر روی پاپیروس‌ها تبخیر شده و تنها سایه‌های ناقصی باقی مانده است. اینجا هوای الگوریتم‌های چندوجهی یا هوش مصنوعی چندمدال رخ می‌نماید که همزمان اطلاعات هندسی و شیمیایی را ترکیب می‌کنند. مهم‌ترین رویکرد پژوهشگران شناسایی پیچیدگی‌های پاپیروس که شبیه موج‌های کوچک به نظر می‌رسند و در واقع سیگنال نور شوک‌خورده از جوهر هستند.
- اسکن مرگبار رایج که صفحات را از هم جدا می‌کنده بود، برای این طومار غیرقابل قبول بود.
- تلفیق داده‌های رایج‌رایانه و الگوریتم‌های یادگیری عمیق، خوانایی را بدون خسارت امکانپذیر کرد.
- این روش می‌تواند متون سوزانده شده در مکعب‌های دیگر، از جمله اسکوپلیای، بازگرداند.
اصلاح چالش‌های پیش رو
اگرچه پیشرفت چشمگیر است، اما هنوز چالش‌های متعددی وجود دارد. کیفیت خوانایی هنوز کامل نیست و بازسازی کامل تک تک کلمات نیاز به پردازش‌های بیشتر دارد. اما این موفقیت نشان می‌دهد که مرزها بین علم باستان‌شناسی و فناوری‌های نوظهور رو به فتح است. در آتی بسیار، خواندن متون سوخته ممکن است بدون هیچ جای فیزیکی‌ای متحمل شکست، به سرعت بالا و دقتی که پیش منطقی است، تبدیل شود. این فرایند می‌تواند به دستخوردن دانش بشریت از تمدن‌های باستانی کمک کند.
پرسش‌های پرتکرار
هوش مصنوعی چگونه نقشه‌ی سوخته را تحلیل کرد؟
با استفاده از الگوریتم‌های یادگیری عمیق که توانایی تفکیک سیگنال‌های ضعیف جوهر از نویز و یا پویش‌های سه‌بعدی را دارند، الگوهای دست‌نویس شناسایی شدند.
آیا این روش برای همه‌ی متون باستانی کارآمد است؟
پتانسیل بالایی برای متون سوزانده شده‌ی خاص وجود دارد، اما دقت و کاربردی‌سازی‌پذیری به ویژه در مورد فرامفت‌های دیگر نیاز به تکمیل و دستکاری‌های فنی‌تر دارد.
چرا باز کردن فیزیکی طومار خطرناک بود؟
محصولات زغال‌وار بسیار کوفت هستند و کوچک‌ترین فشار می‌تواند منجر به نابودی کامل لایه‌های پاپیروس و باقی مانده‌های جوهر شود.
تفاوت این روش با روش‌های قدیمی‌تر چیست؟
روش‌های قدیمی به باز کردن فیزیکی بسته بودن وابسته بودند، اما استفاده از هوش مصنوعی این فرایند را غیرخشتی و غیرمحرک ساخته است.
