دنیای جستجوی اطلاعات در حال گذار از یک فرآیند انقلابی است. اخیراً شرکت OpenAI، توسعه‌دهنده اصلی چت‌بات ChatGPT، داده‌های تازۀ خود را منتشر کرده که نشان می‌دهد حجم جستجوهای انجام‌شده از طریق این پلتفرم هوش مصنوعی، به ۲۰ درصد حجم جستجوهای ثبت‌شده در موتور جستجوی قدرتمند گوگل رسیده است. این آمار اگرچه هنوز در مقایسه با سهم اکثریت قاطع گوگل کم است، اما روند صعودی شتابانی را در تغییر عادت‌های جستجوی کاربران مستند می‌کند.
تغییر الگوی جستجوی کاربران
برای سال‌ها، عبارت «گوگلش کن» مترادف با یافتن اطلاعات بوده است. اما با ورود چت‌بات‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، کاربران اکنون ترجیح می‌دهند سوال خود را به‌صورت طبیعی به چت‌جات بپرسند و پاسخی تفسیرشده دریافت کنند تا اینکه کلیدواژه‌های کلیدی را در کادر جستجو تایپ کرده و از میان لینک‌های متعدد، منبع معتبر را انتخاب کنند. مدیران OpenAI تأکید کرده‌اند که این رشد ناگهانی ناشی از تبلیغات نمایی یا تلاش‌های مخفیانه نبوده، بلکه بازتاب مستقیم جذابیت کاربری و دقت پاسخ‌های ارائه‌شده بوده است.
برای گوگل چه معنایی دارد؟
رسیدن به سهم ۲۰ درصدی، آبی در آسیاب گوگل است و نشان می‌دهد که این غول سرچ ممکن است در درازمدت شاهد کاهش درآمدهای تبلیغاتی خود باشد. وقتی کاربران به جای کلیک روی لینک‌های وب‌سایت‌ها، در همان صفحه چت‌بات پاسخ نهایی خود را می‌یابند، ترافیک مستقیم به سایت‌های خبری و تجاری کاهش می‌یابد. این وضعیت چالش‌های بزرگی برای الگوی کسب‌وکارهای مبتنی بر نتایج جستجو ایجاد کرده و آن‌ها را وادار می‌کند تا استراتژی محتوایی خود را بازسازی کنند.
آینده هوش مصنوعی در جستجو
مهم‌ترین پیام این آمار برای آینده فناوری، پذیرش رسمی حضور هوش مصنوعی به‌عنوان یک دروازه اصلی دسترسی به اطلاعات است. شرکت‌ها اکنون متوجه شده‌اند که ارائه پاسخ‌های دقیق و ساختاریافته برای الگوریتم‌های لارج‌لنگویج‌مدل (LLM) به اندازه بهینه‌سازی برای گوگل اهمیت دارد. در ادامه، می‌توان به روندهای زیر اشاره کرد که پیامد این تغییر است:
- افزایش سوییپ (AI Search) به‌عنوان یک اپراتور اصلی جستجو
- تغییر رویکرد تولید محتوا از کلمه‌کلیدی به پاسخ‌محور (Answer-Driven)
- رقابت فزاینده بین پلتفرم‌های هوش مصنوعی برای جذب سهم بیشتری از جستجوهای روزانه
- ضرورت تطبیق آجا‌سایت‌ها (AJAX) برای نمایش بهینه در محیط‌های چت‌باتی
پرسش‌های پرتکرار
آیا رسیدن حجم جستجوی ChatGPT به ۲۰ درصد گوگل یعنی از بین رفتن گوگل؟
خیر، این آمار نشان‌دهنده‌ی ورود فریمورکی برای هوش مصنوعی است اما هنوز سهم ۸۰ درصدی گوگل نشان می‌دهد که آن را جایگزین کامل نکرده‌است؛ بلکی است نشان‌دهنده‌ی یک تغییر ساختاری در رفتار کاربران است.
سایت‌های ایرانی چه کاری می‌توانند برای دیده‌شدن در ChatGPT انجام دهند؟
سایت‌ها باید محتوای خود را به‌گونه‌ای ساختاردهی کنند که الگوریتم‌های هوش مصنوعی بتوانند آن را به‌عنوان منبع پاسخ‌های مستقیم استخراج کنند، به جای تمرکز صرف بر رتبه‌بندی کلمه‌های کلیدی سنتی.
