غول‌های فناوری بزرگ، از جمله آمازون، مایکروسافت، الفابت و متا، بعد از نشست‌های فصلی اخیر با سرمایه‌گذاران، پیامی یکسان اما مرموز به بازار فرستادند. این شرکت‌ها رسماً اعلام کردند که برنامه‌های خود برای ساخت و توسعه مراکز داده‌ای که قلب تپنده‌ی زیرساخت‌های هوش مصنوعی مدرن هستند، هنوز به انتها نرسیده و حتی شاید نوک پیکره‌ی کل پروژه باشد. این پایداری عجیب در هزینه کردن با وجود افت سرعت رشد عایدی‌ها، نشان‌دهنده این است که نبرد برای دستیابی برتری در هوش مصنوعی، کاری دورمدماند است که هنوز تمام نشده.
سهمیه سرمایه تریلیونی و بی‌رونه بودن هزینه‌ها
یکی از مهم‌ترین نکاتی که از نشست‌های اخیر این چهار غول به دست می‌آید، حجم‌بودن سرمایه که آماده‌ی تزریق به پروژه‌های زیرساختی هوش مصنوعی است. آمار نشان می‌دهد که این شرکت‌ها هزاران میلیارد دلار را در اختیار توسعه‌دهندگان مدل‌های زبانی و کلان‌مقیاسی قرار داده اند که نیاز به انرژی برّآورانه و حافظه‌های عظیم را برآورده کنند. بااینوجود، تحلیلگران مالی مدام خاطرنشان می‌کنند که تنها باز نمودن فیل‌تر هزینه، گارانتیِ بازگشت سرمایه در کوتاه‌مدت نیست. اینجاست که سوال اصلی به گوش می‌رسد: تا کی این سیکل هزینه کردن ادامه دارد؟
وزن کلان‌مقیاس و وابستگی به آینده‌نگری بلندمدت
این گزارش هم‌زمان با بروز گزارش‌هایی از طرف تحلیلگران بازار منتشر شده که می‌گویند ظرفیت‌های موجود در مراکز داده هنوز در استفاده‌های فعلی پرتاب نشده است. به بیان دیگر، ممکن است پس از تمام شدن پروژه‌های فعلی، بیشتر ظرفیت خالی بمونه که آن‌ها را به پروژه‌های منسجم‌تر و معیوب‌تر تبدیل کند. این یعنی هنوز هیچ‌کدام از این شرکت‌ها به آن نقطه‌ی ازینده نرسیده که فرآیند هزینه‌کردن را متوقف کند؛ مگر اینکه یک عامل بیرونی مانند ورشکستگی مالی یک غول، یا یک چرخش تازگی در سیاست‌های دولتی، یا حتی یک شکست فنی همه‌جانبه، این روند را متوقف کند.
آیا حباب سرمایه‌گذاری هوش مصنوعی می‌ترکه؟
با وجود این خوش‌بینی‌ها، بازار با تردیدن روبه‌روست. بسیاری از تحلیلگران معتقدند که هزینه‌کرد امروز فقط برای آینده‌ای است که به وضوح قابل پیش‌بینی نیست. در شرایطی که هنوز مدل‌های مختلف در حال رقابت‌اند و هیچ‌کدام از بازارها اعضاء کامل خود را از دست نشنیده‌اند، به نظر می‌رسد که این شرکت‌ها ترجیح می‌دهند هیچ‌وقت عقب نمانند، حتی اگر برای آن هزینه‌های بسیار سنگینی صورت بگیرد. در نتیجه، موج سرمایه‌گذاری به‌سوی هوش مصنوعی احتمالاً برای مدتی دیگر ادامه دارد، مگر اینکه یک عامل خارج از کنترل این بزرگان، این روند‌ها را متوقف کند.
- ترکیب بزرگ‌ترین چهار شرکت فناوری، میلیاردها دلار را در ماه‌های اخیر صرف توسعه زیرساخت هوش مصنوعی کرده است.
- پیش‌بینی می‌شود که این روند هزینه‌کردن برای حداقل پارسال (۲۰۲۵) و بخش بزرگی از دهه ۲۰۲۰ ادامه داشته باشد.
- بازگشت سرمایه (ROI) در حوزه مراکز داده هنوز به‌صورت ملموس و قابل مشاهده در تقویم مالی این شرکت‌ها ظاهر نشده است.
- تغییر جهت در این روند تنها با اخلال شدید در بازار یا تغییر استراتژی سازمانی ممکن است.
پرسش‌های پرتکرار
آیا غول‌های فناوری برنامه‌های سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی را متوقف خواهند کرد؟
بر اساس گزارش‌های اخیر نشست‌های مالی آمازون، مایکروسافت، الفابت و متا، این شرکت‌ها هنوز تصمیم به توقف سرمایه‌گذاری سنگین در مراکز داده نگرفته‌اند و مدعی‌اند که هنوز در ابتدای مسیر توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی هستند.
چرا هزینه‌کردن هوش مصنوعی با وجود احتمال بازگشت ناکافی ادامه دارد؟
رقابت شدید میان غول‌های فناوری و ترس از عقب ماندن در نبرد هوش مصنوعی، باعث شده که کارفرمایان این شرکت‌ها ترجیح دهند منابع بیشتری برای توسعه زیرساخت‌ها هزینه کنند تا اینکه در بلندمدت از بازار خارج شوند، حتی اگر بازگشت سرمایه کوتاه‌مدت ضعیف باشد.
