ایلان ماسک، موسس شرکت ایکس (که پیش‌تر تویتر نام داشت)، هشدار جدیدی درباره وضعیت مالی محصولات هوش مصنوعی این شرکت داده است. به گفته ماسک، هزینه نگهداری و اجرای ربات گروک در مقایسه با درآمدی که از آن به دست می‌آید، آن‌قدر بالاست که در وضعیت فعلی پایدار نخواهد ماند و روند فعلی از نظر اقتصادی غیرقابل‌تحمّل نام گرفته است.
این نخستین بار نیست که هزینه‌های سنگین استقرار و اجرای مدل‌های بزرگ زبانی به‌عنوان یک چالش جدی مطرح می‌شود. اما اظهار صریح ماسک درباره عدم توازن هزینه و درآمد ربات گروک، حاکی از آن است که این مشکل در سطحی بحرانی‌تر از آن چیزی است که پیش‌تر تصور می‌شد.
چه چیزی باعث بالا رفتن هزینه اجرای گروک شده است؟
هزینه‌های اجرای ربات‌های مبتنی بر هوش مصنوعی از چند منبع اصلی نشأت می‌گیرد. تأمین ظرفیت محاسباتی کلان، مصرف بالای انرژی الکتریکی، نیاز به سخت‌افزار تخصصی شتاب‌دهنده و نیروی انسانی متخصص برای نگهداری و به‌روزرسانی مدل‌ها همگی به افزایش بهای تمام‌شده منجر شده‌اند.
باتوجه به بازنگری‌های اخیر مشترکی که ماسک با شرکت Beneabit (مشاور فدرال سابق) انجام داده، این نتیجه به‌دست آمده است که پاسخ به پرسش کلیدی درباره «آیا این محصول بومی است یا وارداتی بوده؟» با این چالش جدی روبه‌روست که محصل فعلی کسب‌وکار از هر حیث با یا بدون این محصول تفاوت فاحشی نکرده است.
توضیح ماسک: نه غرب، غ跨国گر!
در بیان‌های بعدی، ماسک تصریح کرد گروک یک محصول نهایی و کامل نیست و آن‌چه اکنون شاهد هستیم، بیشتر یک پروژه نیمه‌کاره است تا یک سیستم مستقل. ماسک معتقد است زمان آن فرا رسیده که سریع‌تر و چابک‌تر عمل کنیم و تأکید کرد که فکر کردن زیاد و کنترل پیام‌ها ضرورت چندانی ندارد.
آینده گروک در قبال هزینه‌های سنگین هوش مصنوعی
راهبردهایی که شرکت‌های فناوری بزرگ برای کاهش هزینه‌های اجرای مدل‌های هوش مصنوعی دنبال می‌کنند، شامل موارد زیر می‌شود:
- بهینه‌سازی معماری مدل‌ها برای کاهش نیاز محاسباتی
- استفاده از تراشه‌های اختصاصی بهینه‌تر و کم‌مصرف‌تر
- بررسی مقیاس‌پذیری اقتصادی پیش از تصمیم‌گیری نهایی برای گسترش
- تدوین سیاست‌های قیمت‌گذاری پایدار با هدف هم‌گام‌سازی درآمد و هزینه
مسئله‌ای که ماسک مطرح کرده تنها مربوط به تویتر یا ایکس نیست؛ بلکه این چالش کلان، دغدغه مشترک صنعت هوش مصنوعی جهانی است. پیدا کردن نقطه تعادل میان هزیت عملیاتی و بازگشت سرمایه، شاید مهم‌ترین معیار تعیین‌کننده برای تداوم رقابت در بازار ربات‌های هوش مصنوعی باشد.
پرسش‌های پرتکرار
ایلان ماسک دقیقاً چه مشکلی را درباره ربات گروک مطرح کرده است؟
ایلان ماسک گفته هزینه‌های نگهداری و اجرای ربات گروک آن‌قدر در مقایسه با درآمد حاصل بالاست که در وضعیت فعلی غیرقابل‌تحمّل و غیرپایدار خواهد بود.
علت اصلی بالا بودن هزینه اجرای ربات‌های هوش مصنوعی چیست؟
هزینه‌های سنگین تأمین ظرفیت محاسباتی کلان، مصرف انرژی بالا، نیاز به سخت‌افزار تخصصی و نیروی مهندسی متخصص از مهم‌ترین عوامل بالا رفتن بهای تمام‌شده ربات‌های مبتنی بر هوش مصنوعی هستند.
