موج تازه‌ای از نارضایتی عمومی در اروپا بالا گرفته است؛ این بار معترضان به خیابان‌ها آمده‌اند تا دربارهٔ هزینهٔ پنهان انقلاب هوش مصنوعی حرف بزنند: برق، آب و زمینی که دیتاسنترهای عظیم محاسباتی می‌بلعند. در آخر هفتهٔ گذشته، شهرهای مختلفی از ایرلند تا فنلاند صحنهٔ تجمع شهروندانی بود که می‌گویند توسعهٔ بی‌ضابطهٔ زیرساخت‌های محاسباتی دیگر قابل تحمل نیست.
اعتراض‌های هم‌زمان در چند کشور اروپایی
بر پایهٔ گزارش شبکهٔ تلویزیونی RTE، حدود ۲٬۰۰۰ نفر در دوبلین، پایتخت ایرلند، گرد هم آمدند و در هلسینکی نیز نزدیک به ۱٬۳۰۰ معترض در خیابان‌ها حاضر شدند. این اعتراض‌ها به همین دو شهر محدود نماند و در شهرهای کوچک‌تر فنلاند و همچنین در اسکاتلند، اسپانیا، فرانسه و دانمارک تظاهرات مشابهی برگزار شد. در روزهای پیش از آن هم تنش‌ها در آمستردام بالا گرفته بود؛ جایی که برخورد معترضان با پلیس مقابل یکی از تأسیسات مایکروسافت به بازداشت یک نفر انجامید.
دغدغهٔ اصلی: برق و آب دیتاسنترها
دیتاسنترهای هوش مصنوعی برای آموزش و اجرای مدل‌های بزرگ زبانی به توان محاسباتی سنگین و در نتیجه برق فراوان نیاز دارند. افزون بر این، سردسازی این مراکز حجم چشمگیری آب مصرف می‌کند و در برخی مناطق فشار مضاعفی بر شبکهٔ انرژی و منابع آبی محلی وارد می‌کند. معترضان می‌گویند این هزینه‌ها اغلب بر دوش جوامع محلی می‌افتد، در حالی که سود آن بیشتر نصیب شرکت‌های بزرگ فناوری می‌شود.
خواستهٔ معترضان و ائتلاف Stop Dirty Data Centres
ائتلافی از گروه‌های اقلیمی با نام «Stop Dirty Data Centres» که سازمان‌دهندهٔ بخشی از این اعتراض‌ها بود، هدف خود را توقف گسترش مهارنشدهٔ دیتاسنترهای هوش مصنوعی و جلوگیری از آنچه «به گروگان گرفته شدن دموکراسی توسط منافع صنعت بزرگ فناوری» می‌خواند، اعلام کرده است. به گفتهٔ فعالان، تصمیم‌گیری دربارهٔ این پروژه‌ها باید شفاف‌تر باشد و ارزیابی اثرات زیست‌محیطی پیش از صدور مجوز ساخت جدی گرفته شود.
پیامدها برای آیندهٔ صنعت هوش مصنوعی
این اعتراض‌ها نشان می‌دهد که بحث دربارهٔ هوش مصنوعی از حوزهٔ حریم خصوصی و سوگیری الگوریتمی فراتر رفته و به زیرساخت فیزیکی و منابع طبیعی رسیده است. دولت‌ها و شرکت‌ها در ماه‌های آینده زیر فشار مضاعفی خواهند بود تا با سرمایه‌گذاری در انرژی تجدیدپذیر، خنک‌سازی کم‌آب و شفافیت بیشتر، هزینه‌های محیطی هوش مصنوعی را کاهش دهند.
- تجمع حدود ۲٬۰۰۰ نفری در دوبلین و نزدیک به ۱٬۳۰۰ نفری در هلسینکی
- گسترش اعتراض‌ها به اسکاتلند، اسپانیا، فرانسه و دانمارک
- بازداشت یک معترض مقابل تأسیسات مایکروسافت در آمستردام
- درخواست توقف گسترش بی‌ضابطهٔ دیتاسنترهای هوش مصنوعی
- تأکید بر شفافیت در تصمیم‌گیری و ارزیابی اثرات زیست‌محیطی
پرسش‌های پرتکرار
چرا مردم اروپا به دیتاسنترهای هوش مصنوعی اعتراض کردند؟
به گفتهٔ معترضان، این مراکز مقدار زیادی برق و آب مصرف می‌کنند و فشار زیست‌محیطی و اجتماعی سنگینی بر جوامع محلی وارد می‌سازند، در حالی که سود اصلی به شرکت‌های بزرگ فناوری می‌رسد.
این اعتراض‌ها در کدام شهرها و کشورها برگزار شد؟
حدود ۲٬۰۰۰ نفر در دوبلین و نزدیک به ۱٬۳۰۰ نفر در هلسینکی تجمع کردند و تظاهرات مشابهی در شهرهای کوچک‌تر فنلاند و کشورهایی مانند اسکاتلند، اسپانیا، فرانسه و دانمارک برگزار شد. پیش‌تر نیز در آمستردام مقابل یکی از تأسیسات مایکروسافت درگیری رخ داد.
