رویدادهای بزرگ فناوری همیشه یکشبه رخ نمیدهند؛ بعضی از آنها ریشه در تصمیمهایی دارند که دههها پیش گرفته شدهاند. روز ۱۷ مهر در تقویم تاریخی، نمونهای از همین نقطهعطفهاست: از کشف ساختار اتمی بلورها و تولد تصویربرداری پزشکی گرفته تا شرط بزرگ گوگل بر آیندهی ویدیوی آنلاین. در این مقاله، این رویدادها را مرور میکنیم و نگاهی میاندازیم به ارتباطشان با دنیای امروز هوش مصنوعی.
- کشف پرتو ایکس در بلورها و پایهگذاری علم بلورشناسی
- توسعه فناوری MRI برای تصویربرداری از درون بدن انسان
- خرید یوتیوب به دست گوگل با ارزش ۱٫۶۵ میلیارد دلار
- دریافت نور ستارهای مرده و شکستن فاصلهها با یک سیم تلگراف
بلوری که پرده از آرایش اتمها برداشت
ماکس فون لائوه، فیزیکدان آلمانی، ۱۴۷ سال پیش متولد شد و با یک آزمایش ساده نشان داد که پرتو ایکس میتواند از میان بلور عبور کند و الگوی پراش ایجاد نماید. این کشف نهتنها جایزه نوبل را برای او به ارمغان آورد، بلکه دریچهای به دنیای آرایش اتمها گشود. امروز هوش مصنوعی با تکیه بر همین دادههای بلورشناسی، در حوزههایی مانند طراحی دارو و مهندسی مواد به دانشمندان کمک میکند.
از آزمایشگاه تا بدن انسان: ظهور MRI
تصویربرداری تشدید مغناطیسی یا MRI، نتیجهی دههها پژوهش در فیزیک و پزشکی است. دستگاهی که امروز در بیمارستانها تصاویر دقیقی از بافتهای نرم بدن ارائه میدهد، روزگاری تنها یک ایدهی نظری بود. الگوریتمهای هوش مصنوعی اکنون در کنار این فناوری، به متخصصان اجازه میدهند ضایعات را سریعتر و دقیقتر تشخیص دهند؛ نمونهی بارز تلفیق فیزیک کلاسیک و یادگیری ماشین.
شرط ۱٫۶۵ میلیارد دلاری گوگل روی ویدیو
در یکی از روزهای تاریخی ۱۷ مهر، گوگل با پرداخت ۱٫۶۵ میلیارد دلار یوتیوب را به مجموعهی خود افزود. این معامله که در آن زمان جسورانه به نظر میرسید، حالا یکی از هوشمندانهترین سرمایهگذاریهای تاریخ فناوری است. پلتفرمی که با ویدیوهای آماتوری آغاز به کار کرد، امروز به میدان اصلی رقابت الگوریتمهای هوش مصنوعی برای پیشنهاد محتوا و تولید ویدیو بدل شده است.
پیام ستاره مرده و تلگراف تاریخی
در همین روزها، خبر رسیدن نور ستارهای که بیست هزار سال پیش خاموش شده بود و همچنین برقراری ارتباط تلگرافی میان دو شهر با یک سیم، از دیگر رویدادهای علمی و فناورانه بودند. این اتفاقها اگرچه در نگاه اول به هوش مصنوعی ربطی ندارند، اما زیرساختهای ارتباطی و علمی را ساختند که امروزه دادههای لازم برای آموزش مدلهای بزرگ زبانی و سیستمهای بینایی رایانهای از دل آنها عبور میکند.
بازخوانی چنین رویدادهایی یادآور میشود که فناوری امروز حاصل انباشت دانش و تلاش نسلی است که جسارت مشاهده و آزمایش داشتند. هوش مصنوعی نیز روزی به همین شکل از دل تصمیمها و اکتشافهای امروز متولد خواهد شد.
پرسشهای پرتکرار
گوگل یوتیوب را در چه تاریخی خرید؟
گوگل در یک روز تاریخی در ۱۷ مهر، یوتیوب را به قیمت ۱٫۶۵ میلیارد دلار خریداری کرد؛ معاملهای که بعدها به یکی از موفقترین سرمایهگذاریهای این شرکت تبدیل شد.
کشف پرتو ایکس در بلورها چه اهمیتی برای هوش مصنوعی دارد؟
الگوهای پراش اشعه ایکس از بلورها، دادههای پایهای برای درک ساختار مولکولی فراهم میکنند و امروز الگوریتمهای هوش مصنوعی از همین دادهها برای طراحی دارو و مواد جدید استفاده میکنند.