سکوی ملی داده‌های باز ایران با انتشار ۹ هزار مجموعه‌داده از ۱۴۱ نهاد دولتی، گامی مهم در راستای توسعه اقتصاد دیجیتال و نوآوری برداشته است. این پلتفرم که توسط سازمان فناوری اطلاعات ایران مدیریت می‌شود، فرایند پردازش اطلاعات را با استفاده از قابلیت‌های هوش مصنوعی آغاز کرده و داده‌های خام را به اطلاعاتی قابل تحلیل و ارزشمند تبدیل می‌کند. این اقدام قرار است دسترسی ذینفعان مختلف به داده‌های عمومی را تسهیل کرده و زیربنای تصمیم‌گیری‌های هوشمندتر و توسعه خدمات جدید باشد.

اهمیت داده‌های باز در پیشبرد اقتصاد دیجیتال

محمدمحسن صدر، رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران، بر اهمیت حیاتی داده‌ها به‌عنوان یکی از دارایی‌های راهبردی اقتصاد دیجیتال تأکید کرده است. به گفته وی، داده‌های باز پتانسیل عظیمی برای توسعه محصولات و خدمات نوین، خلق ارزش اقتصادی و بهبود کیفیت تصمیم‌گیری در سطوح مختلف دارند. استفاده مؤثر از این ظرفیت نیازمند فراهم آوردن زیرساخت‌های مناسب، تدوین ضوابط شفاف و تضمین دسترسی قانونمند به اطلاعات است. سکوی ملی داده‌های باز با هدف تحقق این چشم‌انداز، داده‌های عمومی دستگاه‌های اجرایی را در اختیار شرکت‌های دانش‌بنیان، کسب‌وکارها و پژوهشگران قرار می‌دهد تا بتوانند از آن‌ها در فعالیت‌های تحقیقاتی و توسعه‌ای خود بهره‌برداری کنند.

فرایند ۵ مرحله‌ای پردازش هوشمند داده‌ها

یکی از ویژگی‌های بارز این سکو، به‌کارگیری یک خط لوله پردازشی پنج‌مرحله‌ای مبتنی بر هوش مصنوعی است. این فرایند پیچیده، داده‌ها را از حالت خام اولیه تا سطح اطلاعات آماده تحلیل، در اختیار کاربران قرار می‌دهد. هوش مصنوعی نقش کلیدی در پالایش و ارتقاء کیفیت این داده‌ها ایفا می‌کند تا اطمینان حاصل شود که اطلاعات منتشر شده دقیق، کامل و استاندارد هستند. مراحل ابتدایی این فرایند شامل موارد زیر است:

  • مرحله اول: نگهداری نسخه خام داده‌ها بدون اعمال هیچ‌گونه تغییری.
  • مرحله دوم: پاک‌سازی و استانداردسازی ساختار و قالب داده‌ها برای اطمینان از یکپارچگی.
  • مرحله سوم: تکمیل اطلاعات ناقص با بهره‌گیری از هوش مصنوعی و منابع مرجع معتبر.

این مراحل اولیه تضمین می‌کنند که داده‌ها برای تحلیل‌های پیشرفته و کاربردهای مختلف آماده‌سازی می‌شوند و از کیفیت لازم برای تولید دانش و نوآوری برخوردارند.

چشم‌انداز و آینده سکوی ملی داده‌های باز

با راه‌اندازی این سکو و به‌کارگیری هوش مصنوعی در پردازش داده‌ها، انتظار می‌رود شاهد شتاب فزاینده‌ای در توسعه نوآوری‌ها و خدمات دیجیتال در کشور باشیم. دسترسی آسان‌تر به داده‌های باکیفیت، به کسب‌وکارها امکان می‌دهد تا مدل‌های تجاری جدیدی ایجاد کرده و راه‌حل‌های خلاقانه‌ای برای چالش‌های موجود ارائه دهند. همچنین، پژوهشگران می‌توانند با اتکا بر این داده‌ها، تحقیقات عمیق‌تری انجام داده و به کشف الگوها و بینش‌های جدید بپردازند. این ابتکار نه تنها به تقویت بنیان‌های اقتصاد دیجیتال کمک می‌کند، بلکه زمینه را برای مشارکت فعال‌تر شهروندان و شفافیت بیشتر در عملکرد دستگاه‌های اجرایی نیز فراهم می‌آورد.

پرسش‌های پرتکرار

سکوی ملی داده‌های باز چیست؟

پلتفرمی در ایران برای انتشار داده‌های عمومی دستگاه‌های اجرایی، به‌منظور دسترسی کسب‌وکارها، شرکت‌های دانش‌بنیان و پژوهشگران برای توسعه محصولات و خدمات.

نقش هوش مصنوعی در این سکو چیست؟

هوش مصنوعی در فرایند ۵ مرحله‌ای پردازش داده‌ها به‌کار گرفته می‌شود، از جمله برای پاک‌سازی، استانداردسازی و تکمیل اطلاعات ناقص، برای ارائه داده‌های آماده تحلیل.